ನವದೆಹಲಿ:ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್, ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವಂತೆ, ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CCPA) ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ 9 ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ₹20 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ದೇಣಿಗೆ, ಬಲವಂತದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹಾಗೂ ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ದೂರುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ಎಂದರೇನು?
ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ಎಂದರೆ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿ, ಅವರು ಬಯಸದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ವಿನ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ತಂತ್ರ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ತೋರಿಸಿ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಸೇರಿಸುವುದು, ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ದೇಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಸೇರಿಸುವುದು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಮುಂತಾದವು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈಗಾಗಲೇ ಇಂತಹ 13 ರೀತಿಯ ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಆದರೂ ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣಗೊಂಡಿದೆ.
ಯಾವ ಕಂಪನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದಂಡ?
Zepto – ₹7 ಲಕ್ಷ
Physics Wallah – ₹5 ಲಕ್ಷ
Anuj Jindal – ₹3 ಲಕ್ಷ
FirstCry – ₹2 ಲಕ್ಷ
BookMyShow – ಸ್ವಯಂ ದೇಣಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸೂಚನೆ
IndiGo – ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಗಾಬರಿಗೊಳಿಸುವ ಸಂದೇಶ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸೂಚನೆ
SpiceJet – ₹1 ಲಕ್ಷ
PharmEasy – ₹1 ಲಕ್ಷ
McAfee – ₹1 ಲಕ್ಷ
ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ತೋರಿಸಿ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಸೇರಿಸುವುದು.
ಗ್ರಾಹಕರ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ದೇಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು.
ಉಚಿತ ಸೇವೆಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು.
ವಿಮೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು.
ಪ್ರಚಾರ ಸಂದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಲಾಯಲ್ಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಂದೇಶ
ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅಂತಿಮ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಅನಗತ್ಯ ದೇಣಿಗೆ, ಸದಸ್ಯತ್ವ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೇವೆಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಗ್ರಾಹಕ ದೂರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.